Ebeveynlere Sorumluluk Kazandırma Rehberi

Ebeveynlere Sorumluluk Kazandırma Rehberi

Çocuklarda sorumluluk bilincinin gelişimi, sağlıklı ve başarılı bireyler yetiştirmenin temel taşlarından biridir. Çocuklarımızı çok seviyoruz. Onların üzülmesini, zorlanmasını, yorulmasını istemiyoruz. Ebeveynler olarak çocuklarımızı korumak isterken, çoğu zaman onların yerine sorumlulukları üstleniyor, işleri onlar adına kolaylaştırıyoruz. Ancak bu yaklaşım, çocukların özgüven kazanmalarını ve emeğin kıymetini öğrenmelerini engelliyor. Fark etmeden ellerinden en kıymetli şeyi alıyoruz: ‘’emeğin değerini öğrenme fırsatını.’’

Çünkü insan, hazır gelenin değil, emekle gelenin kıymetini bilir. Bu sadece yetişkinler için değil, çocuklar için de geçerlidir. Bir çocuk, oyuncaklarını kendi topladığında o oyuncaklara daha özenli davranır. Kendi çantasını hazırlayan bir çocuk, eşyalarının kıymetini daha iyi anlar. Çünkü o çaba, o küçük “bedel”, bir sahiplenme duygusu oluşturur. Bu sahiplenme, zamanla özgüvene, özdisipline dönüşür.

Sorumluluk Vermek

Sorumluluk, sadece bir görev listesi değildir. Aynı zamanda bir aidiyet duygusudur. Çocuk, bir şeye katkı sunduğunda o şeyin parçası olur. Bu ister evdeki düzen olsun, ister okul çantası, isterse bir sınıf etkinliği, ister ailesi. Katkı sunduğu her şey, onun gözünde anlam, kıymet kazanır.

Hazır sunulan her şey, değeri anlaşılmadan tüketilir. Ama emekle elde edilen her şeyin yeri ayrıdır. Bu yüzden çocuklara küçük yaşlardan itibaren yaşlarına uygun sorumluluklar vermek, onların gelişimi için hayati önemdedir.

Ebeveynlere Temel Tavsiyeler

Bedel ve Kıymet Arasındaki Bağı Güçlendirmek İçin

1. Görevleri yaşa uygun bölün:
   3 yaşındaki bir çocuk bile oyuncaklarını sepetine koyabilir. 6 yaşındaki biri sofrayı kurabilir. Küçük işler, büyük alışkanlıklar doğurur.
2. Süreçte sabırlı olun:
   İlk başta dirençle karşılaşabilirsiniz. Sabır, bu sürecin en güçlü eşlikçisidir. Anlık sonuçlara değil, bir düzenin oluşmasına odaklanın.
3. Emeğini görünür kılın:
   “Bu işi yapmak zaman aldı ama şimdi ne kadar düzenli oldu, değil mi?” gibi cümleler, emeğin değerini öğretir. “Çok iyisin” yerine davranışı öne çıkararak övün.
4. Hatalara izin verin:
   Sorumluluk verirken hata yapmalarına da izin verin.  Hatalar, öğrenmenin doğal parçasıdır. Hatadan sonra sonuç değerlendirmesi yapmasını destekleyin. Bu aynı hatayı tekrar etmesinin önüne geçecektir.
5. Ödül değil, tatmin vurgusu yapın:
   “Aferin” demek yerine, “Bunu sen yaptın, fark ettin mi?” diyerek çocuğun kendi katkısını fark etmesini sağlayın. Ve onu sürpriz bir ikramla ödüllendirin. Bu,  bir sonraki süreçte işinizi kolaylaştıracaktır.  Yeni bir talebiniz olduğunda onu yerine getirmekte daha motive olacaktır.
6. Yeni yetkilerle sorumluluğu pekiştirin:
   Sorumluluklarını yerine getirdikçe yeni karar alanları açın. Odasının rengine karar verebilir, arkadaşını eve davet edebilir gibi. Bu, çocuğun kendini değerli hissetmesini sağlar.

Değerin İnşası: Küçük Bedeller, Büyük Kazanımlar

Çocuklar, bedel ödedikçe büyür. Sadece fiziksel olarak değil; duygusal, zihinsel ve ahlaki olarak da. Onlara her şeyi hazır sunmak yerine, sürece dâhil etmek; hem kendilerine hem çevrelerine karşı daha duyarlı, kıymet bilen bireyler olmalarını sağlar.

Sorumluluk, bir yük değil; bir değer inşasıdır.
Unutmayın, bugün kıyamadığımız için veremediğimiz her sorumluluk, yarın onların daha da fazla bedeller ödemesine sebep olur.
Çocuklarımızı korumak isterken, onları hayata hazırlamayı unutmayalım. Küçük bedeller, büyük krizleri önler. Minik minik aldıkları sorumluluklar onları hayata hazırlarken, kıymet bilen bireyler de olmalarını sağlar.

Bugün bir adım atın:                                                                                                                   

Ebeveyn olarak ne kadar yanlarında olabiliriz ki?
Ne kadar koruyabiliriz onları hayattan, hayal kırıklıklarından, zorluklardan?
Ne kadar uğraşırsak uğraşalım, her taşın önüne geçemeyiz. Onların yerine düşemeyiz. Ama düşerken yanlarında olabiliriz.

Biz onların yerine yürüyemeyiz. Ama sorumluluklar vererek yürümeyi öğrenmeleri için alan açabiliriz. Olara o taşlara nasıl basacaklarını, nasıl dengede kalacaklarını, nasıl yeniden ayağa kalkacaklarını deneyimleme imkânı verebiliriz.

Çocuğunuza yaşına uygun bir görev verin. Sonucuna değil, sürecine odaklanın. Onlara biraz zaman ve hayattan pay verin. O küçük çabanın nasıl bir özgüvene dönüştüğünü birlikte izleyin.

                   💧

Deneyimsel Tasarım Öğretisi ve Karar temalı blog

Deneyimsel Tasarım Öğretisi, insanın amacını amaç edinmiştir. 

Hayatta mutlu ve başarılı olmak...

" İnsanoğlunun, yeryüzünde var olduğundan beri, en büyük dostu ve düşmanı hiç değişmedi. Aynadaki kişi..."  Yahya Hamurcu

Kim Kimdir İnsan Tanıma Sanatı

İlişkilerde Ustalık

Başarı Psikolojisi

Sakınmada Ustalık

Designer (Strateji Tasarımcılığı)

💧